Contact | Disclaimer    
1. Is ontslag bij diefstal of verduistering altijd gerechtvaardigd?

In de wet worden diefstal en verduistering genoemd als dringende redenen voor een ontslag op staande voet. Dat betekent echter niet dat ook elke diefstal of verduistering zonder meer leidt tot een rechtsgeldig ontslag op staande voet. Of een ontslag op staande voet in een voorkomend geval gerechtvaardigd is, is afhankelijk van alle feiten en omstandigheden. Uit de jurisprudentie blijkt dat de geringe waarde van de gestolen of verduisterde zaak in elk geval niet van doorslaggevende betekenis is. Het eten van een voor afval bestemd zakje pindanootjes kan je zomaar je baan kosten. Geldt dat dan ook voor het eten van een paar cashewnoten uit een retour gekomen reeds geopend bakje?

2. Cases

Een vliegtuigcateraar houdt zich bezig met het verzorgen van cateringactiviteiten ten behoeve van verschillende luchtvaartmaatschappijen op de luchthaven Schiphol. Binnen de onderneming geldt een strikte gedragscode die bepaalt dat het medewerkers ten strengste verboden is om zich op enigerlei wijze zaken en/of diensten toe te eigenen, die niet aan henzelf toebehoren. Op overtreding van deze regel staat ontslag wegens dringende reden.

In het verleden is een aantal medewerkers op staande voet ontslagen vanwege het nuttigen van pinda´s uit al dan niet reeds door passagiers geopende zakjes. De rechters achtten het ontslag op staande voet rechtsgeldig omdat de verduistering vast stond en dit een dringende reden voor ontslag vormde. De omstandigheid dat het ging om een klein vergrijp, dat de betreffende medewerkers zich voor het eerst schuldig maakten aan verduistering en in het verleden naar tevredenheid hadden gefunctioneerd, deden volgens de rechters hier niet aan af. De medewerkers werden geacht op de hoogte te zijn van het strenge beleid en de consequenties bij overtreding hiervan. Een gewaarschuwd mens telt immers voor twee.

Onlangs heeft de kantonrechter te Haarlem wederom een uitspraak gedaan in een vergelijkbare zaak. Een werknemer van een vliegtuigcateraar werd ontslagen wegens het - ondanks het stringente beleid- eten van een cashewnoot uit een geopend bakje van een uit een vliegtuig retour gekomen trolley. In dit geval achtte de kantonrechter het toe-eigenen van de cashewnoot echter geen dringende reden voor ontslag op staande voet.

3. Beoordelingskader

Op grond van de wet is de werkgever bevoegd een arbeidsovereenkomst onverwijld op te zeggen wegens een dringende reden, indien van de werkgever ten gevolge van daden, eigenschappen of gedragingen van de werknemer redelijkerwijze niet kan worden verlangd de arbeidsovereenkomst voort te zetten. Bij de beoordeling of van zodanige daden, eigenschappen of gedragingen sprake is, moeten alle omstandigheden van het geval in onderling verband en samenhang, in aanmerking worden genomen. Daarbij moet niet alleen gekeken worden naar de ernst van hetgeen de werkgever als dringende reden aanmerkt, maar ook naar andere zaken zoals de aard van de dienstbetrekking, de duur daarvan en de wijze waarop de werknemer functioneert, alsook de persoonlijke omstandigheden van de werknemer, zoals zijn leeftijd en de gevolgen die het ontslag op staande voet voor hem zal hebben.

De Hoge Raad heeft eerder al geoordeeld dat ook indien de gevolgen van een ontslag ingrijpend zijn, dit gezien de ernst van de dringende reden toch tot de slotsom kan leiden dat een ontslag op staande voet gerechtvaardigd is. Omgekeerd kunnen de persoonlijke omstandigheden er ook toe leiden, dat een gegeven ontslag op staande voet in rechte juist geen stand houdt. Dat laatste was met name het geval bij de werknemer die de cashewnoot had gegeten: het feit dat deze werknemer als gevolg van het ontslag met zijn gezin met twee minderjarige kinderen in een financieel slechte positie zou raken, stond volgens de rechter niet in verhouding tot de overtreding, het pakken van enkele cashewnoten. Mede gezien het feit dat de werknemer een goede staat van dienst had en bovendien spijt had betuigd voor zijn overtreding, had een minder ingrijpende maatregel volgens de rechter meer voor de hand gelegen.

4. Conclusie

Deze casus wijkt niet heel erg af van de cases in de eerdere uitspraken. Toch is de uitkomst een geheel andere. Het moge duidelijk zijn dat het uitermate moeilijk is om vooraf te voorspellen of een ontslag op staande voet de rechterlijke toets zal doorstaan. De uitkomst van een procedure is niet alleen afhankelijk van de door partijen gestelde feiten en omstandigheden, maar ook van de weging van die feiten en omstandigheden door de behandelend rechter. Zelfs nagenoeg identieke cases kunnen zo tot verschillende uitspraken leiden, hetgeen de rechtszekerheid helaas niet ten goede komt. Een goede selectie en een heldere presentatie van de relevante feiten en omstandigheden kunnen dus net dat ene verschil maken.
Ontslag op staande voet
Hoe toetst de rechter een ontslag op staande voet?
Ontbindingsprocedure
Arbeidsovereenkomst
CWI Procedure
Ontslagvergunning
Kennelijk onredelijk ontslag
Welke vergoeding?
Ontslag op staande voet wegens diefstal
Is ontslag bij diefstal en verduistering altijd gerechtvaardigd?