Contact | Disclaimer    
1. Inleiding

In het bedrijfsleven wordt er, wanneer een arbeidsrelatie wordt aangegaan, een arbeidsovereenkomst overeengekomen. Dit impliceert dat er in onderling overleg afspraken worden gemaakt. Bij de overheid werkt dat anders. Wanneer daar een arbeidsrelatie wordt aangegaan gebeurt dat doordat de overheidsinstantie een besluit neemt waarbij de ambtenaar in kwestie wordt aangesteld. Overeenstemming is hierbij formeel niet noodzakelijk.

Maar, als de overheid een besluit heeft genomen, kan de ambtenaar hier dan iets tegen doen wanneer hij het daar niet mee eens is? Dit is zeer goed mogelijk. Sterker nog, de ambtenaar heeft over het algemeen zeer ruime en overzichtelijke mogelijkheden om zijn rechten te beschermen. In de eerste plaats kan de ambtenaar bezwaar aantekenen tegen een besluit dat hem raakt.

In het hiervolgende zal ik kort aangeven tegen welke besluiten bezwaar- en beroep kan worden ingediend, zal het bezwaar zelf worden behandeld gevolgd door het beroep en de voorlopige voorziening. Dit artikel beoogt niet uitputtend te zijn, maar meer een algemeen beeld te schetsen van de mogelijkheden die open staan.

2. Besluit

Wanneer is er sprake van een besluit waartegen een ambtenaar bezwaar kan maken? Hiervoor zijn een aantal aspecten noodzakelijk. In eerste instantie moet er sprake zijn van een schriftelijke of feitelijke rechtshandeling, afkomstig van een bestuursorgaan waarbij de ambtenaar belanghebbende is. Dit betekent, kort gezegd, dat de ambtenaar moet worden getroffen in zijn belangen.

3. Bezwaar

Tegen een voor bezwaar vatbaar besluit of feitelijke handeling moet een ambtenaar binnen zes weken bezwaar aantekenen bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen.

3.1 Behandeling van het bezwaar

Nadat het bezwaar is ingediend zal het bestuursorgaan een hoorzitting beleggen waar de betrokken ambtenaar zijn bezwaar kan toelichten en gehoord kan worden en waar het bestuursorgaan zelf kan reageren op het bezwaar. Van een hoorzitting wordt afgezien indien de ambtenaar heeft aangegeven er geen behoefte aan te hebben of wanneer het evident is dat het bezwaar ongegrond zal worden verklaard.

3.2 Beslissing

Het bestuursorgaan zal het besluit waartegen bezwaar is gemaakt volledig moeten heroverwegen. Wanneer het bestuursorgaan besluit dat het bezwaar gegrond is moet zij het besluit herroepen en kan ze een nieuw besluit nemen.

De beslissing op bezwaar zelf moet wel aan alle vereisten voldoen die ook voor het oorspronkelijke besluit gelden.

4. Beroep

Wanneer het bestuursorgaan een beslissing heeft afgegeven staat de mogelijkheid van beroep open voor de ambtenaar. Dit is niet alleen het geval wanneer het bezwaar ongegrond is verklaard, maar ook wanneer het bezwaar gegrond is verklaard maar er niet aan alle verzoeken tegemoet is getreden. Immers, de uitkomst van een gegrondverklaring behoeft niet te betekenen dat de ambtenaar ook krijgt waar hij op rekende.

4.1 Uitspraak

Wanneer het beroep ontvankelijk is en er geen andere obstakels zijn om de kwestie inhoudelijk te behandelen, zal de rechtbank het besluit in kwestie volledig toetsen. Dit betekent dat de rechtbank niet alleen kijkt of de procedures juist zijn toegepast maar tevens de inhoud daadwerkelijk beoordeelt. Waar nodig zal de rechtbank een actieve rol innemen en de gronden waar nodig aanvullen.

5. Voorlopige voorziening

Zoals eerder is vermeld heeft het indienen van bezwaar of het instellen van beroep geen gevolgen voor de werking van het besluit. Het schorst, met andere woorden, de werking van het besluit niet op. Dit kan zeer ongewenste gevolgen hebben. Wanneer een ambtenaar bijvoorbeeld op grond van strafontslag is ontslagen, zal hij per direct geen aanspraak meer hebben op loon, maar ook niet op een uitkering. Als hij dan maanden moet wachten op duidelijkheid in deze kwestie kan dat te lang duren.

Ambtenarenprocesrecht
De procedurele opties van een ambtenaar